Nedir.Org *
Sponsorlu Bağlantılar
Zeus

Düzlük Yuvarlaklık Uyumu Nedir

Sponsorlu Bağlantılar
Sponsorlu Bağlantılar

Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle

Düzlük Yuvarlaklık Uyumu (Küçük Ünlü Uyumu)


Bu kurala göre bir kelime düz ünlü (a, e, ı, i) ile başlıyorsa sonraki ünlüler düz; yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) ile başlıyorsa sonraki ünlüler ya dar yuvarlak (u, ü) ya da düz geniş (a, e) olmalıdır:
arkadaş, karanlık, kelime, merdiven, serilmek, ıslık, ılık, ırak, sıcaklık, incelik, iyi

kova, orak, oğlak, oğlan, gözlem, önem, uğrak, uygar, uğraşmak, üzer, üçer

okul, kuru, uygun, olumlu, bozulmuş, çocuk, oğul, okul, ölümlü, öküz, uğur, ululuk, üçüz, üzüm, süzgün...

Küçük ünlü uyumunun büyük ünlü uyumundan bir farkı vardır:
Büyük ünlü uyumunda kelimedeki bütün ünlülerin kalınlık ve incelik bakımlarından uyuşmaları gerekli iken, küçük ünlü uyumunda her ünlü kendinden önceki ünlüye uymak zorundadır.

Meselâ, “kolaylık” örneğinde olduğu gibi “ı” ünlüsü kendinden önceki “a” ünlüsüne uyarken “a”dan önceki “o” ünlüsüne uymayabilir.

Bu özellik, yuvarlak ünlüden sonra düz-geniş ünlü geldiği zaman karşımıza çıkmaktadır:
ufaklık, uzaklık, olası, önemli, üzerinde...

Büyük ünlü uyumunu hesaba katmazsak küçük ünlü uyumu kuralına göre hangi ünlüden sonra hangisinin gelebileceği şu şekilde gösterilebilir:
a› a, e, ı, i e› a, e, ı, i ı› a, e, ı, i i› a, e, ı, i
o› a, e, u, ü ö› a, e, u, ü u› a, e, u, ü ü› a, e, u, ü
Büyük ünlü uyumunu hesaba katarsak küçük ünlü uyumu kuralına göre hangi ünlüden sonra hangisinin gelebileceği şu şekilde gösterilebilir:
a› a, ı e› e, i ı› a, ı i› e, i o› a, u ö› e, ü u› a, u ü› e, ü

-Bu kurala uymayan yabancı kelimeler:
alkol, daktilo, mönü, akordeon, rötar, radyo, tiyatro, otobüs, televizyon, horoz, kamyon, siroz...

-Ancak bazı alıntı kelimeler bu kurala uydurulmuştur:
müdir›müdür, mümkin›mümkün, müşkil›müşkül...

-Bu kurala uymayan Türkçe kelimeler:
Avuç, avurt, kavurmak, kavuşmak, savurmak, kavun, karpuz, yağmur, çamur, tavuk, kabuk...
-yor ve -ki ekleri de çoğu zaman bu kurala uymaz:geliyor, onunki...

Küçük ünlü uyumuna aykırı kelimelere (Türkçe ve yabancı) getirilen ekler, kelimenin son ünlüsüne uyar:
Kavunu, yağmurluk, müminlik, müzikçi...


Düzlük Yuvarlaklık Uyumu Resimleri

  • 1
    Düzlük Yuvarlaklık Uyumu 4 hafta önce

    Düzlük Yuvarlaklık Uyumu

Düzlük Yuvarlaklık Uyumu Sunumları

  • 2
    Önizleme: 4 hafta önce

    Küçük Ünlü Uyumu Ödevi Slayt Sunum PPTX

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    HAŞİM1Küçük Ünlü Uyumu Bir kelimenin ilk hecesinde düz sesli harf (a,e,ı,i) varsa, diğer hecelerinde de düz sesli harf olması gerekir. Kelimenin ilk hecesinde yuvarlak sesli harf (o,ö,u,ü) varsa, diğer hecelerinde ya düz-geniş (a,e), ya da dar-yuvarlak (u,ü) sesli harf bulunması gerekir. Buna küçük ünlü uyumu kuralı denir. *** (Kelimenin ilk hecesinde) (Diğer Hecelerde) Düz ( a-e-ı-i) → Düz(a-e-ı-i) Yuvarlak(o-ö-u-ü) Düz-geniş(a-e) Dar-yuvarlak(u-ü)style.visibilitystyle.visibilityppt_xxshearppt_xstyle.visibilityppt_xxshearppt_xstyle.visibilityppt_xxshearppt_xstyle.visibilityppt_xxshearppt_xstyle.visibilityppt_xxshearppt_x

    2. Sayfa
    HAŞİM2Küçük Ünlü Uyumu B. Ünlü uyumu incelenirken kelimelerin tüm heceleri dikkate alınır. Yani dört heceli bir kelimede ilk üç hece büyük ünlü uyumuna uyarken, son hece uyumu bozuyorsa, bu kelimeler kurala uymamış olur. Getiriyor, otururken... Küçük ünlü uyumunda ise yan yana gelen her hece dikkate alınır. Örneğin, “kolaylık” kelimesinin tüm hecelerine bakarsak ilk hecedeki yuvarlak sesli o’dan sonra ikinci hecede düz-geniş –a-, son hecede düz sesli –ı- yer almıştır. Birinci ve üçüncü heceyi dikkate aldığımızda yuvarlaktan sonra düz sesli geldiği için kelimenin k.ünlü uyumuna uymadığını sanabiliriz. Halbuki bu kelime k.ünlü uyumuna uymaktadır. Çünkü yuvarlaktan sonra düz-geniş, düzden sonra düz sesli harf kullanılmıştır. Ko – lay – lık (Yuv.-düz/geniş-düz)style.visibilitystyle.visibility

    3. Sayfa
    HAŞİM3ÖrneklerÖğretmen ö: Yuvarlak e: Düz-Geniş e:Düz e:DüzUyarKolonyao: Yuvarlako: Geniş-YuvarlakUymazArkadaşlık a:Düz a:Düz a: Düz a:Düz a:Düz ı:Düz Uyar.Uyarı : Yağmur, çamur, kavun gibi kelimeler Türkçe olduğu halde küçük ünlü uyumuna uymazstyle.visibilityppt_wppt_xppt_yrstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

Düzlük Yuvarlaklık Uyumu Videoları

  • 4
    4 hafta önce

    Küçük Ünlü Uyumu (Düzlük-Yuvarlaklık Uyumu)

  • 2
    4 hafta önce

    Ses Bilgisi / Küçük Ünlü Uyumu ( Düzlük - Yuvarlaklık Uyumu )

  • 2
    4 hafta önce

    KÜÇÜK ÜNLÜ UYUMU (SES BİLGİSİ)

Düzlük Yuvarlaklık Uyumu Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Düzlük Yuvarlaklık Uyumu Ek Bilgileri

Bu yazıya sende yeni bilgi ekleyerek gelişmesine yardımcı olabilirsin..

Kapak Resmi
Düzlük Yuvarlaklık Uyumu
Yazı İşlemleri
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)